درمان سرفه در کودکان: توصیههای پزشک و راهکارهای خانگی (با لینک منابع معتبر)
سرفه، واکنشی طبیعی و ضروری بدن برای پاکسازی مجاری تنفسی است. اما وقتی کودک دلبندتان سرفه میکند، نگرانی بخش جداییناپذیری از تجربه والدگری میشود. شنیدن صدای سرفه فرزندتان، بهویژه در دل شب، میتواند دلخراش باشد و شما را به جستجوی راهکارهای موثر و ایمن برای تسکین او وا دارد. این مقاله جامع با هدف آگاهیبخشی به والدین نگران، علل شایع سرفه در کودکان، زمان مراجعه به پزشک، توصیههای درمانی پزشکی و همچنین راهکارهای خانگی موثر و ایمن را با استناد به منابع علمی معتبر ارائه میدهد.
ما در اینجا نه تنها به جنبههای پزشکی سرفه میپردازیم، بلکه سعی داریم با لحنی همدلانه و تخصصی، نگرانیهای شما را درک کرده و به سوالات متداول پاسخ دهیم. به یاد داشته باشید که سلامت کودک شما اولویت اصلی است و هیچ اطلاعاتی نمیتواند جایگزین مشورت با پزشک متخصص اطفال باشد. هدف ما توانمندسازی شما با دانش است تا بتوانید بهترین تصمیمها را برای فرزندتان بگیرید.
همانطور که سارا، مادر یک کودک دو ساله به نام آرتین، تعریف میکند: “شبها وقتی آرتین سرفه میکرد و خوابش آشفته میشد، دلم میخواست هر کاری برایش بکنم. یک شب سرفههایش آنقدر شدید بود که حس کردم نفس کشیدن برایش سخت شده. ترسیدم و سریع به اورژانس مراجعه کردیم. فهمیدم که تشخیص زودهنگام و راهنمایی درست پزشکی چقدر مهم است. از آن به بعد، همیشه اول با پزشکش مشورت میکنم، اما دانستن چند راهکار خانگی ایمن برای تسکین او در کنار توصیههای پزشک، همیشه آرامشبخش بوده است.” این تجربه نشان میدهد که تعادل بین مراقبتهای خانگی و راهنمایی حرفهای چقدر حیاتی است.
چرا کودکان سرفه میکنند؟ درک علل شایع سرفه
سرفه به ندرت به خودی خود یک بیماری است؛ بلکه اغلب نشانهای از یک وضعیت زمینهای است. مجاری هوایی کودکان کوچکتر و ظریفتر از بزرگسالان است، بنابراین مستعدتر به واکنش نشان دادن به محرکها و عفونتها هستند. شناخت علت سرفه میتواند به شما کمک کند تا بهترین رویکرد درمانی را در پیش بگیرید.
انواع سرفه در کودکان: تفاوتها و معنی آنها
سرفه خشک: معمولاً صدایی خشن و بدون خلط دارد. اغلب نشانهای از عفونتهای ویروسی مانند سرماخوردگی یا آنفولانزا است و ممکن است در ابتدای بیماری یا در انتهای آن دیده شود. گاهی نیز میتواند ناشی از آلرژی یا آسم باشد.
سرفه خلطدار (مرطوب): با صدایی “خسخس” یا “قلقل” همراه است که نشاندهنده وجود خلط یا ترشحات در مجاری تنفسی است. این نوع سرفه معمولاً در بیماریهایی مانند برونشیت، ذاتالریه یا عفونتهای باکتریایی دیده میشود. بدن کودک با این سرفه تلاش میکند تا خلط را از ریهها خارج کند.
سرفه پارسکننده (خروسک): این سرفه شباهت زیادی به صدای پارس سگ یا فک دریایی دارد و معمولاً در کودکان زیر ۵ سال رخ میدهد. اغلب ناشی از التهاب حنجره و نای است که در اثر ویروسها ایجاد میشود و اغلب با تنفس صدادار (استریدور) همراه است. این نوع سرفه معمولاً در شبها بدتر میشود.
سرفه سیاه سرفه (پرتوسیس): یک عفونت باکتریایی بسیار مسری و خطرناک است که با حملات سرفه شدید و پیدرپی همراه است. کودک ممکن است بین سرفهها برای نفس کشیدن تلاش کند و صدای “هوپ” مانند تولید کند. واکسیناسیون (دیفتری، کزاز، سیاه سرفه یا DTaP) برای پیشگیری از این بیماری حیاتی است.
سرفه همراه با خسخس سینه: این صدا معمولاً در هنگام بازدم شنیده میشود و نشاندهنده تنگی مجاری هوایی است. ممکن است نشانهای از آسم، برونشیولیت یا سایر شرایط تنفسی باشد.
علل اصلی سرفه در کودکان
- عفونتهای ویروسی: شایعترین علت سرفه در کودکان، از جمله سرماخوردگی، آنفولانزا، برونشیولیت و ویروس سنسیشیال تنفسی (RSV). این عفونتها اغلب با تب، آبریزش بینی و گلودرد همراه هستند و معمولاً خودبهخود بهبود مییابند.
- آلرژیها و آسم: سرفه مزمن، بهویژه سرفه خشکی که در شب یا در مواجهه با آلرژنها (مانند گرده گل، گرد و غبار، موی حیوانات) بدتر میشود، میتواند نشانهای از آلرژی یا آسم باشد.
- عفونتهای باکتریایی: کمتر شایعاند اما جدیتر، مانند ذاتالریه یا برونشیت باکتریایی. این عفونتها معمولاً با تب بالا، تنفس دشوار و سرفه خلطدار همراه هستند و نیاز به آنتیبیوتیک دارند.
- بیماری رفلاکس معده به مری (GERD): در برخی کودکان، اسید معده میتواند به مری برگردد و باعث تحریک مجاری تنفسی و سرفه مزمن شود، بهویژه در هنگام خواب یا بعد از غذا.
- اجسام خارجی: به ندرت، کودک ممکن است جسم کوچکی را استنشاق کند که باعث سرفه ناگهانی، شدید و مداوم شود. این یک وضعیت اورژانسی است.
- محرکهای محیطی: دود سیگار، آلایندههای هوا، عطر و ادکلنهای تند نیز میتوانند باعث تحریک مجاری تنفسی و سرفه شوند.
درک علائم سرفه و تمایز بین انواع آن میتواند به شما کمک کند تا بهتر بفهمید چه زمانی نیاز به مشورت با پزشک دارید.
چه زمانی باید با پزشک تماس گرفت؟ علائم هشداردهنده
در حالی که اکثر سرفهها در کودکان ناشی از عفونتهای ویروسی بیخطر هستند و خودبهخود بهبود مییابند، برخی علائم هشداردهنده وجود دارند که نیاز به توجه فوری پزشکی دارند. بیتوجهی به این علائم میتواند سلامت کودک را به خطر اندازد.
مواردی که نیازمند مراجعه فوری به پزشک یا اورژانس هستند:
- تنفس دشوار یا سریع: اگر کودک شما برای نفس کشیدن تقلا میکند، سوراخهای بینیاش باز و بسته میشوند، قفسه سینهاش به داخل میرود (رتراکسیون)، یا صدای خسخس بلند و مداوم دارد.
- کبود شدن لبها یا صورت: نشانهای از کمبود اکسیژن است و یک اورژانس پزشکی محسوب میشود.
- سرفه ناگهانی و شدید: بهویژه اگر با خفگی یا استنشاق یک جسم خارجی همراه باشد.
- سرفه پارسکننده شدید (خروسک) همراه با استریدور (صدای تنفس بلند و خشن در هنگام دم): بهویژه اگر کودک بیقرار است و نمیتواند استراحت کند.
- تب بالا (بالاتر از ۳۸ درجه سانتیگراد) در نوزادان زیر ۳ ماه.
- تب بالا و مداوم در کودکان بزرگتر (بیش از ۳۹ درجه سانتیگراد) که به مدت چند روز ادامه دارد یا به درمانهای خانگی پاسخ نمیدهد.
- بیحالی شدید، کمبود انرژی و عدم علاقه به بازی یا غذا خوردن.
- صدای سرفه سیاه سرفه (پرتوسیس): حملات سرفه شدید که با صدای “هوپ” هنگام نفس کشیدن همراه است.
- کمآبی بدن: کاهش دفع ادرار، خشکی دهان، گریه بدون اشک.
- سرفه مداوم یا بدتر شونده: سرفهای که پس از یک هفته بهبود نمییابد یا بدتر میشود.
هرگز در مورد سلامت کودک خود تردید نکنید. اگر نگران هستید، همیشه با پزشک اطفال خود مشورت کنید.
توصیههای پزشک برای درمان سرفه در کودکان
رویکرد درمانی پزشک برای سرفه کودک شما به علت زمینهای و شدت علائم بستگی دارد. تشخیص دقیق اولین قدم برای درمان موثر است. پزشک ممکن است با معاینه فیزیکی، گوش دادن به صدای ریههای کودک و سوال در مورد علائم، به علت سرفه پی ببرد.
تشخیص و توصیههای پزشکی
- معاینه بالینی: پزشک گلو، گوش و ریههای کودک را معاینه میکند و در مورد تاریخچه بیماری، واکسیناسیون و سابقه حساسیتها سوال میپرسد.
- تستهای تشخیصی (در صورت لزوم): در برخی موارد، ممکن است پزشک برای تشخیص دقیقتر، آزمایشهایی مانند عکس قفسه سینه (برای تشخیص ذاتالریه)، آزمایش خون یا کشت گلو را تجویز کند.
- داروهای بدون نسخه (OTC):
- داروهای سرکوبکننده سرفه یا خلطآور: بسیار مهم است که بدانید سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) و آکادمی اطفال آمریکا (AAP) توصیه میکنند که داروهای سرماخوردگی و سرفه بدون نسخه را به کودکان زیر ۶ سال ندهید، مگر اینکه پزشک تجویز کند. این داروها ممکن است عوارض جانبی جدی داشته باشند و در این سنین اثربخشی آنها ثابت نشده است. [لینک به منبع معتبر خارجی: American Academy of Pediatrics]
- استثنا: در کودکان بالای ۶ سال، برخی داروهای OTC با مشورت پزشک و رعایت دوز مناسب ممکن است مورد استفاده قرار گیرند، اما هنوز هم توصیه میشود قبل از استفاده با پزشک مشورت شود.
- استامینوفن یا ایبوپروفن: برای کاهش تب و تسکین درد و ناراحتی ناشی از سرفه (با رعایت دوز مناسب و توصیه پزشک). هرگز به کودکان آسپرین ندهید، زیرا خطر سندرم ری را به همراه دارد.
- داروهای تجویزی:
- آنتیبیوتیکها: فقط در صورتی تجویز میشوند که سرفه ناشی از عفونت باکتریایی باشد (مانند ذاتالریه باکتریایی یا سینوزیت). آنتیبیوتیکها روی عفونتهای ویروسی بیتاثیرند.
- برونکودیلاتورها (گشادکنندههای برونش): برای کودکانی که دچار آسم یا برونشیولیت هستند و سرفه آنها با خسخس سینه همراه است، ممکن است اسپریهای استنشاقی تجویز شود.
- استروئیدها: در موارد شدید خروسک یا آسم، برای کاهش التهاب ممکن است استروئیدهای خوراکی یا استنشاقی تجویز شوند.
در مورد داروهای سرفه کودکان، همیشه احتیاط کنید و تنها با نظر پزشک اقدام کنید. خوددرمانی میتواند خطرناک باشد.
راهکارهای خانگی موثر و ایمن برای تسکین سرفه کودک
در بسیاری از موارد، بهویژه سرفههای ناشی از سرماخوردگی ویروسی، راهکارهای خانگی میتوانند به تسکین علائم و راحتی کودک شما کمک کنند. این راهکارها مکمل درمانهای پزشکی هستند و نباید جایگزین مشورت با پزشک شوند.
۱. هیدراتاسیون (آبرسانی) کافی
نوشیدن مایعات فراوان به رقیق شدن مخاط و تسهیل خروج آن از مجاری تنفسی کمک میکند. این امر به ویژه برای سرفههای خلطدار مفید است.
- آب: بهترین گزینه است.
- آب میوههای طبیعی رقیقشده: بدون شکر اضافه.
- سوپ و آش گرم: نه تنها مایعات لازم را تامین میکند، بلکه بخار آن نیز میتواند به باز شدن مجاری تنفسی کمک کند.
- چای بدون کافئین (برای کودکان بزرگتر): مانند چای بابونه یا زنجبیل ملایم با کمی عسل (برای کودکان بالای ۱ سال).
- نوزادان: برای نوزادان زیر ۶ ماه، شیر مادر یا شیر خشک تنها منبع مایعات است.
۲. عسل (برای کودکان بالای یک سال)
عسل یک داروی طبیعی فوقالعاده برای تسکین سرفه و گلودرد است. مطالعات نشان دادهاند که عسل میتواند از برخی داروهای سرفه بدون نسخه در کودکان بالای یک سال موثرتر باشد. [لینک به منبع معتبر خارجی: Mayo Clinic]
- میزان: یک قاشق چایخوری عسل قبل از خواب یا در طول روز.
- نکته مهم: به هیچ عنوان به نوزادان زیر یک سال عسل ندهید، زیرا خطر بوتولیسم نوزادی را به همراه دارد.
۳. بخور سرد یا گرم
مرطوب کردن هوای اتاق میتواند به کاهش سرفه، بهویژه سرفههای خشک و خروسک، کمک کند.
- دستگاه بخور سرد: امنترین گزینه است و باید روزانه تمیز شود تا از رشد باکتریها و قارچها جلوگیری شود.
- حمام بخار: نشستن با کودک در حمام پر از بخار آب گرم (بدون ورود به آب) برای ۱۰-۱۵ دقیقه میتواند به شل شدن مخاط و تسکین سرفه کمک کند. این روش برای سرفه خروسک بسیار مفید است.
- نکته ایمنی: از دستگاه بخور گرم با احتیاط استفاده کنید و آن را دور از دسترس کودک قرار دهید تا از سوختگی جلوگیری شود.
استفاده از بخار آب راهی عالی برای مرطوب کردن مجاری تنفسی و کاهش تحریک است.
۴. شستشوی بینی با محلول سالین
گرفتگی بینی و ترشحات پشت حلق (PND) اغلب باعث سرفه میشود. استفاده از قطره یا اسپری سالین (آب نمک) میتواند به شستشوی مجاری بینی و رقیق شدن مخاط کمک کند.
- برای نوزادان: پس از ریختن چند قطره سالین در هر سوراخ بینی، از پوآر بینی برای مکش ترشحات استفاده کنید.
- برای کودکان بزرگتر: میتوانند از اسپری سالین استفاده کنند و فین کنند.
۵. استراحت کافی
خواب و استراحت برای بهبود سیستم ایمنی بدن و مبارزه با عفونت ضروری است. اطمینان حاصل کنید که کودک شما به اندازه کافی میخوابد و در طول روز نیز فرصت استراحت دارد.
۶. بالا نگه داشتن سر کودک
برای کودکان بالای یک سال، قرار دادن یک بالش اضافی زیر سر در هنگام خواب میتواند به کاهش سرفه ناشی از ترشحات پشت حلق کمک کند. برای نوزادان و کودکان خردسال، از بالا بردن سر تخت (مثلاً با قرار دادن حوله زیر پایه تخت) میتوان استفاده کرد تا مجرای هوایی بازتر بماند. هرگز از بالش اضافی برای نوزادان استفاده نکنید، زیرا خطر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) را افزایش میدهد.
۷. اجتناب از محرکها
اطمینان حاصل کنید که محیط خانه عاری از دود سیگار، آلایندهها و عطرهای تند باشد که میتوانند مجاری تنفسی کودک را تحریک کنند. تهویه مناسب منزل نیز مهم است.
۸. غرغره آب نمک (برای کودکان بزرگتر که میتوانند غرغره کنند)
غرغره کردن با آب نمک ولرم میتواند به تسکین گلودرد و کاهش التهاب کمک کند. یک چهارم قاشق چایخوری نمک را در یک لیوان آب گرم حل کنید.
این راهکارهای خانگی سرفه میتوانند به کودک شما آرامش بیشتری ببخشند و روند بهبودی را تسریع کنند.
[لینک داخلی به: راهنمای کامل مراقبت از نوزاد بیمار]
پیشگیری از سرفه در کودکان: کلید سلامت پایدار
پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. با رعایت چند نکته ساده، میتوانید خطر ابتلای کودک خود به عفونتهایی که منجر به سرفه میشوند را به حداقل برسانید و سیستم ایمنی کودک را تقویت کنید.
۱. رعایت بهداشت دستها
شستن مکرر دستها با آب و صابون (بهویژه قبل از غذا خوردن و بعد از عطسه یا سرفه) یکی از موثرترین راهها برای جلوگیری از گسترش میکروبها است. کودکان را از سنین پایین به این عادت تشویق کنید.
۲. واکسیناسیون به موقع
واکسیناسیون بر علیه بیماریهایی مانند آنفولانزا، سیاه سرفه (پرتوسیس)، ذاتالریه و سرخک میتواند از سرفههای شدید و خطرناک جلوگیری کند. جدول واکسیناسیون کودک خود را با دقت دنبال کنید. [لینک به منبع معتبر خارجی: World Health Organization (WHO)]
۳. تغذیه سالم و متعادل
رژیم غذایی غنی از میوهها، سبزیجات و غلات کامل به تقویت سیستم ایمنی کودک کمک میکند. اطمینان حاصل کنید که کودک به اندازه کافی ویتامینها و مواد معدنی ضروری را دریافت میکند.
۴. خواب کافی
خواب برای ترمیم و بازسازی بدن و عملکرد صحیح سیستم ایمنی حیاتی است. مطمئن شوید که کودک شما به میزان توصیه شده برای سن خود میخوابد.
۵. دوری از دود سیگار
دود سیگار (چه مستقیم و چه دست دوم) یک محرک قوی برای مجاری تنفسی است و خطر ابتلا به عفونتهای تنفسی، آسم و سرفه مزمن را در کودکان به شدت افزایش میدهد. خانه و ماشین خود را از دود سیگار دور نگه دارید.
۶. تهویه مناسب منزل
باز کردن پنجرهها برای تهویه هوا و جلوگیری از تجمع میکروبها و آلرژنها در محیط خانه میتواند مفید باشد. استفاده از دستگاه تصفیه هوا نیز در صورت نیاز میتواند کمککننده باشد.
۷. آموزش آداب سرفه و عطسه
به کودک خود آموزش دهید که هنگام سرفه یا عطسه، دهان و بینی خود را با دستمال کاغذی یا قسمت داخلی آرنج خود بپوشاند. این کار به جلوگیری از انتقال میکروبها به دیگران کمک میکند.
با رعایت این نکات پیشگیری از سرفه، میتوانید سلامت تنفسی فرزندتان را بهبود بخشید و کمتر شاهد نگرانیهای ناشی از بیماری باشید. [لینک داخلی به: تقویت سیستم ایمنی کودک: راهکارهای عملی و علمی]
نکات پایانی برای والدین نگران
به عنوان یک والد، طبیعی است که نگران سرفه فرزندتان باشید. اما مهم است که آرامش خود را حفظ کنید و با اطلاعات صحیح و راهنمایی پزشکی، بهترین تصمیمها را بگیرید. هر کودک منحصر به فرد است و آنچه برای یکی موثر است، ممکن است برای دیگری نباشد.
اشتباهات رایج والدین در مواجهه با سرفه کودک
- استفاده خودسرانه از آنتیبیوتیک: آنتیبیوتیکها فقط برای عفونتهای باکتریایی موثرند و استفاده بیرویه از آنها برای سرفههای ویروسی نه تنها بیاثر است، بلکه میتواند منجر به مقاومت آنتیبیوتیکی شود.
- اصرار بر مصرف داروهای سرفه: همانطور که اشاره شد، داروهای سرفه بدون نسخه برای کودکان خردسال توصیه نمیشوند و حتی برای کودکان بزرگتر نیز باید با احتیاط و مشورت پزشک استفاده شوند.
- نادیده گرفتن علائم هشداردهنده: به علائمی مانند تنفس دشوار، تب بالا و سرفه مداوم توجه نکنید و در صورت لزوم فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- مقایسه با سایر کودکان: هر کودک متفاوت است؛ ممکن است سرفه یک کودک سریعتر از دیگری بهبود یابد. روی فرزند خود و وضعیت او تمرکز کنید.
به یاد داشته باشید که بهداشت تنفسی و محیط سالم، اولین خط دفاعی در برابر بیماریها هستند. با افزایش آگاهی و اقدام صحیح، میتوانید به بهبود سریعتر و راحتتر دلبندتان کمک کنید.
[لینک داخلی به: درمان سرماخوردگی در کودکان: هر آنچه باید بدانید]
نتیجهگیری
سرفه در کودکان یک اتفاق رایج است و در اکثر موارد ناشی از عفونتهای ویروسی خفیف است که با مراقبتهای خانگی و استراحت بهبود مییابند. با این حال، شناخت علائم هشداردهنده و زمان مراجعه به پزشک بسیار حیاتی است. هرگز در مورد سلامت فرزند خود ریسک نکنید و در صورت وجود هرگونه نگرانی، با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید. با دانش کافی و رویکردی مسئولانه، میتوانید به کودک خود کمک کنید تا سریعتر بهبود یابد و به فعالیتهای روزمره خود بازگردد.
نکات کلیدی (Key Takeaways)
- تشخیص و زمانبندی مهم است: سرفه انواع مختلفی دارد که هر کدام ممکن است علل متفاوتی داشته باشند. علائم هشداردهنده مانند تنفس دشوار، تب بالا در نوزادان یا سرفه مداوم را جدی بگیرید و در این موارد حتماً به پزشک مراجعه کنید.
- راهکارهای خانگی ایمن و موثر: مایعات فراوان، عسل (برای بالای ۱ سال)، بخور سرد، شستشوی بینی با سالین و استراحت کافی، ستونهای اصلی مراقبت خانگی هستند که به تسکین سرفه و راحتی کودک کمک میکنند.
- پیشگیری، اولویت اصلی: واکسیناسیون به موقع، شستشوی منظم دستها، دوری از دود سیگار و تغذیه سالم، از مهمترین راهکارهای پیشگیرانه برای حفظ سلامت و تقویت سیستم ایمنی کودک شما هستند.
پرسش و پاسخ متداول (FAQ)
۱. آیا میتوانم داروهای سرفه بزرگسالان را با دوز کمتر به کودک بدهم؟
خیر، به هیچ عنوان! داروهای سرفه و سرماخوردگی بزرگسالان برای کودکان فرموله نشدهاند و میتوانند عوارض جانبی جدی و حتی خطرناکی داشته باشند. همیشه از داروهایی استفاده کنید که مخصوص کودکان و با دوز مناسب برای سن و وزن آنها توسط پزشک تجویز شدهاند.
۲. تا چه مدت سرفه در کودکان طبیعی تلقی میشود؟
سرفههای ناشی از سرماخوردگیهای ویروسی معمولاً تا یک هفته یا ۱۰ روز طول میکشند. با این حال، یک سرفه پس از عفونت ویروسی ممکن است تا ۲ تا ۳ هفته نیز به صورت متناوب ادامه داشته باشد. اگر سرفه بیش از ۳ هفته طول کشید یا بدتر شد، حتماً با پزشک مشورت کنید.
۳. آیا سرفه در شب خطرناکتر است؟
سرفه در شب به دلیل ترشحات پشت حلق که در وضعیت درازکش به گلو سرازیر میشوند، میتواند بدتر شود. همچنین، مجاری هوایی در شب ممکن است حساستر باشند. اگر سرفه شبانه آنقدر شدید است که خواب کودک را مختل میکند یا با علائم هشداردهنده همراه است، حتماً با پزشک مشورت کنید.
۴. آیا تب و سرفه همیشه نشانه جدی است؟
تب و سرفه اغلب نشانههای یک عفونت ویروسی شایع مانند سرماخوردگی هستند. اما در نوزادان زیر ۳ ماه، تب بالا (بالای ۳۸ درجه سانتیگراد) همیشه نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارد. در کودکان بزرگتر، تب بالا همراه با سرفه شدید، تنفس دشوار یا بیحالی میتواند نشانهای از عفونت جدیتر باشد و باید توسط پزشک بررسی شود.
۵. چگونه میتوانم مطمئن شوم که سرفه کودک من ناشی از آسم نیست؟
سرفه مزمن، بهویژه سرفه خشکی که در شب بدتر میشود یا پس از فعالیت بدنی رخ میدهد و با خسخس سینه یا تنگی نفس همراه است، میتواند نشانهای از آسم باشد. تشخیص آسم نیاز به ارزیابی پزشک متخصص اطفال یا فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی دارد. اگر به آسم مشکوک هستید، حتماً با پزشک مشورت کنید تا تشخیص و درمان مناسب انجام شود.
ثبت ديدگاه