به عنوان یک والد، دیدن کودک دلبندتان که بی‌حال و تب‌دار است، می‌تواند یکی از نگران‌کننده‌ترین لحظات باشد. تب در کودکان، به ویژه نوزادان، همیشه قلب والدین را به تپش می‌اندازد. آیا تب خطرناک است؟ چه زمانی باید نگران باشیم؟ چه کارهایی می‌توانیم در خانه انجام دهیم؟ و مهم‌تر از همه، چه موقع باید فوراً به پزشک مراجعه کنیم؟ این‌ها سوالاتی هستند که در ذهن هر پدر و مادری نقش می‌بندند.

هدف این مقاله، ارائه یک راهنمای جامع و اطمینان‌بخش برای شما والدین گرامی است. ما با اتکا به دانش و توصیه‌های معتبر پزشکی بین‌المللی، به شما کمک می‌کنیم تا نشانه‌های تب در کودکان را به درستی تشخیص دهید، اقدامات اولیه و مؤثر را در منزل انجام دهید و با آگاهی کامل، بهترین تصمیم را برای سلامت کودک دلبندتان بگیرید.

تصور کنید کودک شما، که معمولاً پر جنب و جوش و خندان است، ناگهان بی‌قرار می‌شود، گونه‌هایش گلگون و بدنش گرم‌تر از همیشه است. قلب شما می‌گیرد. این حس اضطراب کاملاً طبیعی است. اما با اطلاعات درست، می‌توانید این نگرانی را به اقدام مفید و آگاهانه تبدیل کنید. بیایید با هم، قدم به قدم، به دنیای تب و مدیریت آن در کودکان بپردازیم تا شما با اطمینان بیشتری بتوانید از فرشته کوچک خود مراقبت کنید.

تب چیست و چرا در کودکان اتفاق می‌افتد؟

تب به خودی خود یک بیماری نیست، بلکه نشانه‌ای از یک اتفاق در بدن است. تب به معنای افزایش موقتی دمای بدن است که معمولاً در پاسخ به بیماری یا عفونت رخ می‌دهد. بدن ما دارای یک “ترموستات” داخلی است که در قسمتی از مغز به نام هیپوتالاموس قرار دارد. هنگامی که بدن با عوامل بیماری‌زا مانند ویروس‌ها یا باکتری‌ها مواجه می‌شود، هیپوتالاموس نقطه تنظیم دما را بالاتر می‌برد تا به سیستم ایمنی کمک کند تا با مهاجمین مبارزه کند.

این افزایش دما، می‌تواند شرایط را برای تکثیر میکروب‌ها نامساعد کرده و فعالیت سیستم ایمنی کودک را تقویت کند. بنابراین، تب اغلب نشانه خوبی است که بدن کودک شما در حال مبارزه با عفونت است. با این حال، در برخی موارد، تب می‌تواند نشان‌دهنده یک مشکل جدی‌تر باشد و نیاز به توجه پزشکی دارد. درک علت علت تب در کودکان می‌تواند به شما کمک کند تا بهتر وضعیت را مدیریت کنید.

دلایل رایج تب در کودکان عبارتند از:

• عفونت‌ها: شایع‌ترین علت تب، عفونت‌های ویروسی (مانند سرماخوردگی، آنفولانزا، علائم سرماخوردگی و تب، رزئولا) و باکتریایی (مانند عفونت گوش، عفونت مجاری ادراری، گلودرد استرپتوکوکی، گلو درد و تب، عفونت گوش در کودکان) هستند.
• واکسیناسیون: تب خفیف پس از برخی واکسن‌ها (مانند واکسن سه‌گانه MMR یا واکسن آنفولانزا) طبیعی است و نشان‌دهنده واکنش سیستم ایمنی کودک به واکسن است.
• دندان درآوردن: در حالی که دندان درآوردن می‌تواند باعث افزایش جزئی دمای بدن کودک شود، معمولاً منجر به تب بالا نمی‌شود. اگر کودک شما در زمان دندان درآوردن تب بالا دارد، باید به دنبال علت دیگری باشید.
• گرمازدگی: در موارد نادر، قرار گرفتن طولانی‌مدت در محیط گرم یا پوشیدن لباس زیاد می‌تواند باعث افزایش دمای بدن شود.

چگونه تب را در کودک خود تشخیص دهیم؟

تشخیص تب به موقع و دقیق، اولین گام در مدیریت آن است. والدین معمولاً با لمس پیشانی کودک متوجه گرمای غیرمعمول می‌شوند، اما این روش همیشه دقیق نیست. استفاده از دماسنج، مطمئن‌ترین راه برای اندازه‌گیری دمای بدن کودک است.

انواع دماسنج و نحوه استفاده صحیح

انتخاب دماسنج مناسب و نحوه صحیح استفاده از آن برای هر گروه سنی از اهمیت بالایی برخوردار است:

• دماسنج مقعدی (رکتال): دقیق‌ترین روش برای نوزادان و کودکان زیر ۳ سال. دماسنج را با ژل روان‌کننده آغشته کرده و به آرامی حدود ۱.۵ تا ۲.۵ سانتی‌متر وارد مقعد کنید. (زمان: حدود ۱۰ ثانیه)
• دماسنج زیر بغل (آگزیلاری): روشی ایمن و راحت، اما دقت کمتری نسبت به روش مقعدی دارد. برای کودکان بزرگتر و در صورتی که امکان استفاده از روش‌های دقیق‌تر وجود ندارد، مناسب است. (زمان: حدود ۱ دقیقه)
• دماسنج دهانی: برای کودکان بالای ۴ سال که قادر به نگه داشتن دماسنج زیر زبان خود هستند و می‌توانند دهان خود را بسته نگه دارند. (زمان: حدود ۱ دقیقه)
• دماسنج گوش (تمپانیک): برای کودکان ۶ ماه به بالا مناسب است. نیاز به مهارت خاصی دارد و اگر به درستی در کانال گوش قرار نگیرد، ممکن است نتایج نادرستی بدهد.
• دماسنج پیشانی (تمپورال): با عبور دماسنج از روی شریان گیجگاهی پیشانی، دما را اندازه‌گیری می‌کند. استفاده از آن آسان است و برای همه سنین مناسب، اما ممکن است دقت آن به اندازه دماسنج مقعدی نباشد.

برای اطلاعات بیشتر در مورد نحوه انتخاب و استفاده صحیح از دماسنج، می‌توانید به این مقاله مراجعه کنید: [لینک داخلی به: راهنمای کامل استفاده از دماسنج‌های کودک]

دمای طبیعی و محدوده‌های تب

به طور کلی، دمای طبیعی بدن بین ۳۶.۵ تا ۳۷.۵ درجه سانتی‌گراد است. وقتی دمای بدن کودک از این محدوده فراتر می‌رود، تب محسوب می‌شود. اما چه دمایی تب است و چه دمایی نیاز به نگرانی جدی‌تر دارد؟

• تب (Fever):
  • مقعدی: ۳۸ درجه سانتی‌گراد (۱۰۰.۴ درجه فارنهایت) یا بالاتر
  • دهانی: ۳۷.۸ درجه سانتی‌گراد (۱۰۰ درجه فارنهایت) یا بالاتر
  • زیر بغل: ۳۷.۲ درجه سانتی‌گراد (۹۹ درجه فارنهایت) یا بالاتر (معمولاً ۰.۵ تا ۱ درجه کمتر از مقعدی است)
  • گوش: ۳۸ درجه سانتی‌گراد (۱۰۰.۴ درجه فارنهایت) یا بالاتر
  • پیشانی: ۳۸ درجه سانتی‌گراد (۱۰۰.۴ درجه فارنهایت) یا بالاتر

همیشه بهترین راه برای اندازه‌گیری دمای بدن کودک، استفاده از دماسنج است. اگر کودک شما گرم است اما دماسنج تب را نشان نمی‌دهد، ممکن است فقط لباس زیادی پوشیده باشد یا در محیط گرمی قرار گرفته باشد.

علائم فیزیکی و رفتاری تب

علاوه بر اندازه‌گیری دقیق دما، توجه به نشانه‌های تب در کودکان از نظر فیزیکی و رفتاری نیز بسیار مهم است. این علائم می‌توانند به شما در ارزیابی وضعیت عمومی کودک کمک کنند:

• پوست داغ: لمس پیشانی، شکم یا پشت کودک گرم‌تر از حد معمول است.
• گونه‌های برافروخته: قرمزی غیرمعمول در صورت.
• تعریق: بدن کودک برای کاهش دما شروع به عرق کردن می‌کند.
• لرز: در شروع تب، کودک ممکن است احساس سرما کند و بلرزد.
• خستگی و بی‌حالی: کودک ممکن است انرژی کمتری داشته باشد، بازی نکند و خواب‌آلود باشد.
• تحریک‌پذیری: بی‌قراری، گریه بیش از حد، یا کج‌خلقی.
• کاهش اشتها: کودک ممکن است تمایلی به خوردن یا آشامیدن نداشته باشد.
• سردرد یا بدن درد: در کودکان بزرگتر ممکن است این علائم را گزارش دهند.
• چشمان بی‌حال و براق: که نشانه خستگی و تب است.

ترکیب این علائم با دمای بالا، تأییدکننده تب است. به خاطر داشته باشید که علائم سرماخوردگی و تب، گلو درد و تب یا عفونت گوش در کودکان اغلب با این نشانه‌ها همراه هستند.

اقدامات اولیه در منزل برای کنترل تب

هنگامی که متوجه تب در کودک خود شدید، نگران نشوید. در بسیاری از موارد، تب را می‌توان با اقدامات اولیه در منزل مدیریت کرد. هدف اصلی از این اقدامات، راحتی کودک و کاهش علائم است، نه لزوماً پایین آوردن سریع دما به حالت کاملاً طبیعی.

نکات تغذیه‌ای و آبرسانی

یکی از مهم‌ترین اقدامات در زمان تب، اطمینان از آبرسانی به کودک تب‌دار است. تب می‌تواند باعث از دست رفتن مایعات بدن از طریق تعریق شود و منجر به کم‌آبی شود. آبرسانی به کودک تب‌دار نه تنها از کم‌آبی جلوگیری می‌کند، بلکه به تنظیم دمای بدن نیز کمک می‌کند.

• تشویق به نوشیدن مایعات: آب، آب میوه‌های رقیق شده (نه بسیار شیرین)، سوپ رقیق، دوغ و ORS (محلول خوراکی الکترولیت) گزینه‌های خوبی هستند.
• شیر مادر یا شیر خشک: برای نوزادان و کودکان خردسال، شیر مادر یا شیر خشک باید به صورت مکررتر از حد معمول ارائه شود.
• وعده‌های غذایی سبک: اگر کودک اشتها دارد، غذاهای سبک، مغذی و آسان‌هضم مانند سوپ، پوره سیب زمینی یا نان تست را پیشنهاد دهید. اصرار به خوردن نکنید.

برای اطلاعات بیشتر در مورد تغذیه کودک بیمار، می‌توانید به این مقاله مراجعه کنید: [لینک داخلی به: تغذیه کودک بیمار: آنچه باید بدانید]

لباس مناسب و تهویه محیط

برای اینکه کودک احساس راحتی بیشتری داشته باشد و تب به طور طبیعی از بدن دفع شود، توجه به لباس و محیط اطراف او اهمیت دارد:

• لباس سبک: کودک را با لباس‌های سبک و نخی بپوشانید تا گرما از بدن او خارج شود. از پوشاندن لباس‌های زیاد که ممکن است باعث افزایش دما شوند، خودداری کنید.
• دمای اتاق مناسب: دمای اتاق را خنک و راحت (حدود ۲۰-۲۲ درجه سانتی‌گراد) نگه دارید. استفاده از پنکه می‌تواند به گردش هوا کمک کند، اما آن را مستقیماً به سمت کودک نگیرید.
• پتوهای سبک: اگر کودک احساس لرز می‌کند، از یک پتوی سبک استفاده کنید و به محض اینکه لرز او قطع شد، آن را بردارید.

داروهای تب‌بر: کی و چگونه؟

استفاده از داروی تب‌بر کودکان می‌تواند به کاهش ناراحتی کودک کمک کند، اما همیشه باید با احتیاط و طبق دستورالعمل‌های پزشکی انجام شود. هدف از داروی تب‌بر کودکان، راحت‌تر کردن کودک است، نه لزوماً پایین آوردن کامل تب.

• استامینوفن (پاراستامول): برای کودکان بالای ۲ ماه مناسب است. دوز آن بر اساس وزن کودک تعیین می‌شود. قبل از استفاده، دستورالعمل روی بسته‌بندی یا توصیه پزشک اطفال را با دقت بخوانید.
• ایبوپروفن: برای کودکان بالای ۶ ماه مناسب است. دوز آن نیز بر اساس وزن کودک تعیین می‌شود.
• نکات مهم:
  • هرگز به نوزادان زیر ۲ ماه بدون مشورت با پزشک اطفال تب‌بر ندهید.
  • همیشه دوز دارو را بر اساس وزن و سن کودک محاسبه کنید.
  • بین دو دوز دارو، حداقل ۴-۶ ساعت فاصله بگذارید.
  • هرگز از آسپرین برای کودکان استفاده نکنید، زیرا خطر ابتلا به سندرم ری (Reye’s syndrome) را افزایش می‌دهد.
  • داروها را هرگز به صورت متناوب یا همزمان بدون دستور پزشک استفاده نکنید، مگر اینکه پزشک توصیه کرده باشد.

قبل از دادن هرگونه دارو، حتماً با پزشک اطفال یا داروساز مشورت کنید.

روش‌های فیزیکی برای کاهش تب

برخی روش‌های فیزیکی نیز می‌توانند به کاهش دمای بدن کودک و احساس راحتی او کمک کنند:

• پاشویه با آب ولرم: پاشویه کودک با آب ولرم (نه سرد!) می‌تواند به تبخیر و کاهش دما کمک کند. از پارچه یا اسفنج نرم استفاده کرده و بدن کودک (به خصوص پیشانی، گردن، زیر بغل و کشاله ران) را به آرامی با آب ولرم مرطوب کنید. از آب سرد یا الکل به هیچ وجه استفاده نکنید، زیرا می‌توانند باعث لرز و افزایش بیشتر دما شوند.
• حمام با آب ولرم: حمام با آب ولرم برای مدت کوتاه (۵ تا ۱۰ دقیقه) می‌تواند به کاهش دما و آرامش کودک کمک کند.

چه زمانی باید نگران تب باشیم و به پزشک مراجعه کنیم؟

آگاهی از نشانه‌های تب در کودکان و اقدامات اولیه در منزل ضروری است، اما مهم‌تر از آن، تشخیص زمان مراجعه به پزشک اطفال است. در برخی موارد، تب می‌تواند نشانه‌ای از یک بیماری جدی باشد که نیاز به فوریت‌های پزشکی دارد. هیچ وقت در مورد سلامت کودک خود، “فکر بد” را نادیده نگیرید و در صورت تردید، همیشه با پزشک مشورت کنید.

تب در نوزادان زیر ۳ ماه

این مورد، حیاتی‌ترین نکته است: اگر نوزاد زیر ۳ ماه شما تب دارد (دمای مقعدی ۳۸ درجه سانتی‌گراد یا بالاتر)، بلافاصله با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید. سیستم ایمنی نوزادان بسیار ضعیف است و تب در این گروه سنی می‌تواند نشانه عفونت‌های جدی باشد که نیاز به درمان فوری دارد. حتی اگر نوزاد به نظر حال خوبی دارد، این یک هشدار جدی است.

تب بالا و مداوم

• تب بالای ۳۹.۵ درجه سانتی‌گراد (۱۰۳ فارنهایت) در هر سنی: اگرچه ارتفاع تب به تنهایی نشان‌دهنده شدت بیماری نیست، اما تب‌های بسیار بالا نیاز به بررسی پزشکی دارند، به خصوص اگر کودک ناراحت و بی‌قرار است.
• تبی که بیش از ۲۴ ساعت در نوزادان (۳ تا ۶ ماه) یا بیش از ۷۲ ساعت (۳ روز) در کودکان بزرگتر طول بکشد: حتی اگر تب زیاد بالا نباشد، ماندگاری آن می‌تواند نشانه یک عفونت مقاوم باشد.

علائم هشداردهنده همراه با تب

علاوه بر دمای بدن و سن کودک، برخی علائم همراه با تب نشان‌دهنده لزوم مراجعه فوری به پزشک هستند:

• مشکل در تنفس: تنفس سریع، صدای خس‌خس، نفس‌نفس زدن، یا فرورفتن قفسه سینه هنگام نفس کشیدن.
• علائم کم‌آبی شدید: خشکی دهان، عدم وجود اشک هنگام گریه، کاهش ادرار (مثلاً پوشک برای ۶-۸ ساعت خیس نشده باشد)، بی‌حالی شدید، گودی چشم.
• بثورات پوستی: به خصوص بثوراتی که با فشار لیوان ناپدید نمی‌شوند (مانند مننژیت).
• سفتی گردن: عدم توانایی خم کردن چانه به سمت سینه.
• درد شدید: سردرد شدید، گوش درد شدید، گلو درد و تب شدید یا درد شکمی.
• استفراغ یا اسهال مداوم: به خصوص اگر حاوی خون باشد.
• تغییر در هوشیاری و رفتار: بی‌حالی شدید، تحریک‌پذیری غیرعادی، عدم واکنش به تحریک، خواب‌آلودگی بیش از حد، گیجی، یا مشکل در بیدار شدن.
• ورم در قسمت‌های مختلف بدن: به خصوص مفاصل.
• گریه بلند و غیرعادی در نوزادان: گریه‌ای که متوقف نمی‌شود یا بسیار جیغ‌دار است.
• پوست رنگ‌پریده، کبود یا خال‌خال‌دار.
• کودکی که بیماری مزمن دارد: مانند بیماری‌های قلبی، ریوی، کم‌خونی داسی‌شکل یا نقص ایمنی.

در صورت مشاهده هر یک از این علائم، بدون فوت وقت با پزشک اطفال تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید. به خاطر داشته باشید که پزشک اطفال بهترین مرجع برای تشخیص و درمان است.

تشنج ناشی از تب (Febrile Seizures)

تشنج تب، درصدی از کودکان (حدود ۲ تا ۵ درصد) بین ۶ ماهگی تا ۵ سالگی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و معمولاً زمانی رخ می‌دهد که دمای بدن کودک به سرعت افزایش می‌یابد. اگرچه تماشای تشنج در کودک بسیار ترسناک است، اما اغلب بی‌ضرر هستند و آسیب دائمی به مغز وارد نمی‌کنند.

در طول تشنج تب:

• کودک را به پهلو بخوابانید تا از خفگی جلوگیری شود.
• لباس‌های تنگ او را شل کنید.
• اشیای تیز و خطرناک را از اطراف او دور کنید.
• تلاش نکنید چیزی در دهان او بگذارید.
• مدت زمان تشنج را یادداشت کنید.
• هرگز کودک را در حین تشنج تنها نگذارید.

پس از تشنج، کودک ممکن است خواب‌آلود و گیج باشد. حتی اگر تشنج کوتاه بود، حتماً کودک را برای بررسی به پزشک ببرید تا علت تب و تشنج بررسی شود. [لینک داخلی به: شناخت و مدیریت تشنج در کودکان]

منبع معتبر خارجی: [لینک به منبع معتبر خارجی: آکادمی اطفال آمریکا (AAP)]

مواردی که نباید انجام دهید

در کنار کارهای درستی که برای مراقبت از کودک تب‌دار می‌توانید انجام دهید، دانستن “نبایدها” نیز به همان اندازه مهم است:

• کودک را بیش از حد نپوشانید: لباس زیاد می‌تواند مانع از دفع گرما از بدن شود و دمای بدن را بالاتر ببرد.
• از آب سرد یا الکل برای پاشویه استفاده نکنید: این کار می‌تواند باعث لرزیدن کودک شود که در نتیجه دمای بدن را بالاتر می‌برد. همچنین جذب الکل از طریق پوست می‌تواند خطرناک باشد.
• از آسپرین استفاده نکنید: همانطور که قبلاً ذکر شد، آسپرین می‌تواند خطر ابتلا به سندرم ری (یک بیماری نادر و جدی) را در کودکان افزایش دهد.
• داروهای تب‌بر بزرگسالان را به کودک ندهید: دوز و ترکیبات این داروها برای بزرگسالان طراحی شده و برای کودکان بسیار خطرناک است.
• خودسرانه دوز دارو را تغییر ندهید: همیشه طبق دستور پزشک یا راهنمای روی بسته‌بندی بر اساس وزن کودک عمل کنید.
• به زور به کودک غذا ندهید: کاهش اشتها در زمان تب طبیعی است. اصرار به غذا خوردن کودک را آشفته‌تر می‌کند. مهم‌تر از غذا، نوشیدن مایعات است.
• در زمان تب شدید، کودک را به مهد کودک یا مدرسه نفرستید: این کار نه تنها برای سلامت کودک شما مضر است، بلکه می‌تواند باعث انتقال بیماری به سایر کودکان شود.

پیشگیری از تب: آیا ممکن است؟

اگرچه نمی‌توان به طور کامل از بروز تب در کودکان پیشگیری کرد، اما می‌توان با رعایت برخی نکات، خطر ابتلا به عفونت‌هایی که عامل تب هستند را کاهش داد:

• واکسیناسیون به موقع: واکسیناسیون کودک در برابر بیماری‌هایی مانند آنفلوانزا، سرخک، اوریون، سرخجه و پنوموکوک، یکی از مؤثرترین راه‌ها برای جلوگیری از تب‌های ناشی از این بیماری‌ها است. همیشه برنامه واکسیناسیون کودک خود را با پزشک اطفال پیگیری کنید. [لینک به منبع معتبر خارجی: سازمان بهداشت جهانی (WHO)]
• شستشوی مرتب دست‌ها: آموزش شستشوی صحیح دست‌ها به کودکان و رعایت آن توسط والدین، یکی از بهترین راه‌ها برای جلوگیری از انتشار میکروب‌ها است.
• اجتناب از تماس با افراد بیمار: تا حد امکان از تماس کودک با افرادی که علائم سرماخوردگی یا آنفولانزا دارند، خودداری کنید.
• شیردهی با شیر مادر: شیر مادر حاوی آنتی‌بادی‌هایی است که سیستم ایمنی کودک را تقویت کرده و او را در برابر بسیاری از عفونت‌ها محافظت می‌کند.
• تغذیه سالم و خواب کافی: یک رژیم غذایی متعادل و خواب کافی به تقویت سیستم ایمنی کودک کمک می‌کند.
• پرهیز از تماس با دود سیگار: قرار گرفتن در معرض دود سیگار می‌تواند خطر ابتلا به عفونت‌های تنفسی را در کودکان افزایش دهد.

با رعایت این نکات، می‌توانید به سیستم ایمنی کودک خود کمک کنید تا قوی‌تر شود و کمتر در معرض بیماری‌ها قرار گیرد. [لینک به منبع معتبر خارجی: مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC)]

نتیجه‌گیری

تب در کودکان، بخشی طبیعی از دوران رشد و نمو آن‌هاست و اغلب نشانه‌ای از یک سیستم ایمنی کودک فعال است که در حال مبارزه با مهاجمان است. به عنوان والدین، نقش شما در تشخیص صحیح نشانه‌های تب در کودکان، انجام اقدامات اولیه مناسب در منزل و شناسایی به موقع زمان‌های ضروری برای مراجعه به پزشک، بسیار حیاتی است.

به یاد داشته باشید که آرامش و آگاهی شما، بهترین سپر دفاعی برای کودک دلبندتان است. با اطلاعاتی که در این راهنما کسب کردید، اکنون می‌توانید با اطمینان بیشتری با تب کودک خود برخورد کنید. همیشه به غریزه والدین خود اعتماد کنید و در صورت هرگونه تردید یا نگرانی، هرگز از مشورت با پزشک اطفال کودک خود دریغ نکنید. سلامت کودکان گنجینه‌ای ارزشمند است و مراقبت آگاهانه شما، ضامن این گنجینه خواهد بود.

Key Takeaways (نکات کلیدی)

• تب همیشه بد نیست: تب معمولاً نشانه مبارزه بدن با عفونت است، اما نیاز به نظارت و درک علت دارد.
• دماسنج، دوست شماست: برای اندازه‌گیری دقیق دما، همیشه از دماسنج مناسب استفاده کنید و محدوده طبیعی و تب را برای هر روش اندازه‌گیری بدانید.
• دانستن زمان مراجعه به پزشک حیاتی است: به سن کودک (به ویژه زیر ۳ ماه)، ارتفاع تب، مدت زمان آن و علائم هشداردهنده همراه، توجه ویژه داشته باشید و در صورت لزوم، بدون معطلی به پزشک مراجعه کنید.