تب در کودکان: علل، راههای کاهش و زمان مراجعه به پزشک (منبع: CDC)
هر والدی لحظهای را تجربه کرده که با لمس پیشانی فرزندش، حرارت غیرعادی را احساس کرده است. تب در کودکان، یکی از رایجترین نگرانیهای والدین و یکی از دلایل اصلی مراجعه به پزشک متخصص اطفال است. این حس نگرانی کاملاً طبیعی است، اما مهم است که بدانیم تب چیست، چرا رخ میدهد و چگونه باید با آن برخورد کرد. آیا میدانستید که در بسیاری از موارد، تب نشانه خوبی است؟ این مقاله، با استناد به معتبرترین منابع پزشکی بینالمللی از جمله CDC (Centers for Disease Control and Prevention)، راهنمای جامع و کاملی برای والدین نگران ارائه میدهد تا با آگاهی و آرامش، سلامت کودک خود را مدیریت کنند.
تب چیست و چرا رخ میدهد؟
برای درک بهتر نحوه برخورد با تب، ابتدا باید ماهیت آن را بشناسیم. تب به خودی خود یک بیماری نیست، بلکه نشانهای از یک اتفاق درونی در بدن کودک شماست.
تعریف پزشکی تب: فراتر از یک حس گرمایی ساده
دمای بدن طبیعی کودکان معمولاً بین ۳۶.۵ تا ۳۷.۵ درجه سانتیگراد متغیر است. این دما میتواند بر اساس زمان روز، فعالیت و حتی نوع تبسنجی که استفاده میشود، کمی تغییر کند. زمانی که دمای بدن کودک به ۳۸ درجه سانتیگراد یا بالاتر برسد (اندازهگیری شده از طریق مقعد)، به آن تب میگوییم. اندازهگیری تب از طریق دهان، زیر بغل یا پیشانی نیز روشهای رایجی هستند، اما تبسنجی مقعدی دقیقترین روش، به خصوص برای نوزادان و کودکان خردسال محسوب میشود. به یاد داشته باشید که احساس گرمی پوست کودک همیشه به معنای تب نیست؛ تنها راه اطمینان، اندازهگیری دقیق با یک تبسنج قابل اعتماد است.
تب: یک مکانیسم دفاعی بدن؛ جنگجوی درونی کودک شما
برخلاف تصور بسیاری از والدین، تب همیشه دشمن نیست. در واقع، تب یک واکنش طبیعی و اغلب مفید از سوی سیستم ایمنی بدن برای مبارزه با عفونتها و عوامل بیماریزا است. وقتی میکروبها (ویروسها یا باکتریها) وارد بدن کودک میشوند، مرکز تنظیم دمای بدن در مغز (هیپوتالاموس) دمای تنظیمی را بالاتر میبرد. این افزایش دما به چند طریق به بدن کمک میکند:
- مهار رشد میکروبها: بسیاری از ویروسها و باکتریها در دماهای بالاتر به خوبی تکثیر نمیشوند.
- تقویت پاسخ ایمنی: تب باعث فعال شدن و افزایش کارایی سلولهای دفاعی بدن میشود.
پس، تب اغلب نشانهای از این است که بدن کودک شما در حال مبارزه و انجام وظیفه خود برای بهبودی است. این درک میتواند به کاهش اضطراب والدین کمک کند.
علل شایع تب در کودکان: شناسایی محرکها
دلایل مختلفی میتوانند باعث تب در کودکان شوند که از خفیف تا جدی متغیر هستند. آگاهی از این علل به شما کمک میکند تا موقعیت را بهتر ارزیابی کنید:
- عفونتهای ویروسی: شایعترین علت تب در کودکان، عفونتهای ویروسی مانند سرماخوردگی، آنفلوآنزا، برونشیولیت، روزئولا و عفونتهای گوارشی (استفراغ و اسهال) هستند. این تبها معمولاً خودبهخود و با گذشت زمان بهبود مییابند.
- عفونتهای باکتریایی: این نوع عفونتها ممکن است جدیتر باشند و به آنتیبیوتیک نیاز داشته باشند. نمونهها شامل عفونت گوش، عفونت گلو (استرپتوکوکی)، عفونت ادراری، ذاتالریه و مننژیت هستند.
- واکنش به واکسیناسیون: بسیاری از کودکان پس از دریافت واکسن، تب خفیفی را تجربه میکنند. این یک واکنش طبیعی بدن به فعال شدن سیستم ایمنی برای ساخت پادتن است و معمولاً ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت برطرف میشود. اطلاعات بیشتر در مورد واکسیناسیون کودکان را اینجا بخوانید.
- بیماریهای التهابی: در موارد کمتر شایع، بیماریهای التهابی خودایمنی نیز میتوانند با تب همراه باشند.
- دندان درآوردن: دندان درآوردن میتواند باعث بیقراری، تورم لثه و گاهی تب بسیار خفیف شود. با این حال، تب بالا (بیشتر از ۳۸ درجه سانتیگراد) به ندرت فقط به دلیل دندان درآوردن است و باید به دنبال علت دیگری بود.
- گرمای بیش از حد: گاهی اوقات، پوشاندن بیش از حد لباس به کودک یا قرار گرفتن در محیط بسیار گرم میتواند باعث افزایش موقتی دمای بدن شود که با تب واقعی ناشی از عفونت متفاوت است.
چگونه تب کودک را اندازهگیری کنیم؟ (دقت در گزارشدهی)
اندازهگیری صحیح تب، اولین و مهمترین گام در مدیریت آن است. انتخاب تبسنج مناسب و روش صحیح استفاده از آن حیاتی است.
انواع تبسنجها و روش صحیح استفاده
امروزه انواع مختلفی از تبسنجها در دسترس هستند که هر کدام مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارند:
- تبسنج مقعدی: این روش دقیقترین روش برای نوزادان و کودکان زیر ۳ سال است. CDC قویاً این روش را برای نوزادان توصیه میکند. برای استفاده، نوک تبسنج را با ژل نفتی چرب کرده و به آرامی حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر وارد مقعد کنید.
- تبسنج دهانی: مناسب برای کودکان بزرگتر از ۴ یا ۵ سال که میتوانند تبسنج را زیر زبان خود نگه دارند.
- تبسنج زیر بغل: کمدقتترین روش است و بیشتر برای غربالگری اولیه استفاده میشود. دمای زیر بغل معمولاً ۰.۵ تا ۱ درجه سانتیگراد کمتر از دمای واقعی بدن است.
- تبسنج گوش (تمپانیک): برای کودکان بالای ۶ ماه قابل استفاده است، اما نیاز به مهارت در قرار دادن صحیح در مجرای گوش دارد و ممکن است تحت تاثیر جرم گوش قرار گیرد.
- تبسنج پیشانی (شریان تمپورال): استفاده از آن آسان است، اما دقت آن میتواند متفاوت باشد. برای تایید تب، اغلب نیاز به اندازهگیری با روش دقیقتری دارد.
همیشه دستورالعملهای سازنده تبسنج را به دقت مطالعه و رعایت کنید. هر بار پس از استفاده، تبسنج را با آب و صابون یا الکل تمیز کنید.
تفسیر نتایج: آیا این تب است؟
همانطور که ذکر شد، دمای ۳۸ درجه سانتیگراد (۱۰۸ درجه فارنهایت) یا بالاتر، تب محسوب میشود. اما این آستانه بر اساس محل اندازهگیری نیز میتواند کمی متفاوت باشد:
- مقعدی: ۳۸ درجه سانتیگراد (۱۰۸ درجه فارنهایت) یا بالاتر
- دهانی: ۳۷.۸ درجه سانتیگراد (۱۰۰ درجه فارنهایت) یا بالاتر
- زیر بغل: ۳۷.۲ درجه سانتیگراد (۹۹ درجه فارنهایت) یا بالاتر (که در این صورت نیاز به تأیید با روش دقیقتر است)
- گوش یا پیشانی: معمولاً ۳۸ درجه سانتیگراد (۱۰۰ درجه فارنهایت) یا بالاتر، اما ممکن است نیاز به بررسی بیشتر داشته باشد.
هنگام گزارش دمای بدن کودک به پزشک، حتماً روش اندازهگیری و زمان آن را ذکر کنید تا پزشک بتواند ارزیابی دقیقتری داشته باشد.
راههای کاهش تب و مراقبت از کودک در منزل: آرامش و اقدام صحیح
وقتی کودک شما تب دارد، هدف اصلی کاهش ناراحتی اوست، نه لزوماً کاهش سریع تب به دمای طبیعی. تبهای خفیف لزوماً به درمان دارویی نیاز ندارند، مگر اینکه کودک بیقرار باشد یا درد داشته باشد.
اصول کلی مراقبت: آرامش و مشاهده
مهمترین چیزی که شما میتوانید به کودک بیمار خود بدهید، آرامش و حضور شماست. اضطراب شما میتواند به کودک منتقل شود. او را در آغوش بگیرید، نوازش کنید و به او اطمینان خاطر دهید. با دقت به علائم دیگر او توجه کنید و هرگونه تغییر را زیر نظر بگیرید. مراقبتهای خانگی صحیح میتواند نقش بزرگی در بهبود وضعیت کودک داشته باشد.
داروهای تببر: انتخاب صحیح و دوز مناسب
تنها دو نوع داروی تببر برای کودکان ایمن و موثر هستند:
- استامینوفن (Paracetamol): قابل استفاده از بدو تولد. برای نوزادان و کودکان خردسال، قطره یا شربت آن موجود است.
- ایبوپروفن (Ibuprofen): قابل استفاده برای کودکان بالای ۶ ماه.
نکات کلیدی در استفاده از داروهای تببر:
- دوز مناسب بر اساس وزن: هرگز دارو را بر اساس سن کودک (مگر اینکه وزن را ندانید) ندهید. دوز دقیق بر اساس وزن کودک و توصیههای پزشک یا داروساز تعیین میشود.
- رعایت فواصل زمانی: استامینوفن معمولاً هر ۴ تا ۶ ساعت و ایبوپروفن هر ۶ تا ۸ ساعت داده میشود.
- هرگز آسپرین به کودکان ندهید: آسپرین میتواند باعث سندرم ری (Reye’s syndrome)، یک بیماری نادر اما جدی شود.
- از داروهای ترکیبی سرماخوردگی و آنفلوآنزا خودداری کنید: بسیاری از این داروهای تببر حاوی استامینوفن هستند و دادن همزمان با تببرهای دیگر میتواند منجر به مسمومیت دارویی شود.
- داروها را با هم ندهید: معمولاً نیازی به استفاده متناوب از استامینوفن و ایبوپروفن نیست، مگر اینکه پزشک توصیه کرده باشد.
- مصرف خودسرانه ممنوع: همیشه قبل از دادن هر گونه دارویی به کودک، به خصوص نوزادان، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
به یاد داشته باشید، هدف داروهای تببر، کاهش ناراحتی کودک است تا او بتواند استراحت کند، غذا بخورد و مایعات بنوشد، نه صرفاً رساندن دما به حد طبیعی.
روشهای فیزیکی کاهش تب: حمایت از بدن کودک
علاوه بر داروهای تببر، چندین راهکار غیردارویی نیز میتوانند به کاهش ناراحتی کودک کمک کنند:
- پاشویه با آب ولرم: حمام یا پاشویه با آب ولرم (نه سرد!) میتواند به خنک شدن کودک کمک کند. از آب سرد یا الکل هرگز استفاده نکنید، زیرا میتواند باعث لرزیدن کودک و افزایش دمای بدن او شود یا جذب الکل از طریق پوست مشکلاتی ایجاد کند.
- استفاده از لباسهای سبک: لباسهای زیاد و سنگین میتوانند حرارت را در بدن کودک محبوس کنند. لباسهای سبک و نخی به بدن اجازه میدهند تا گرما را دفع کند.
- حفظ خنکی محیط: دمای اتاق را خنک و راحت نگه دارید. استفاده از پنکه (به سمت دیوار، نه مستقیماً به سمت کودک) میتواند به جریان هوا کمک کند.
- کمپرس آب ولرم: قرار دادن دستمال مرطوب و ولرم روی پیشانی، زیر بغل و کشاله ران کودک میتواند به کاهش تب کمک کند.
یک بار، مادر جوانی با نگرانی به من گفت که کودکش با تب بالا بیقرار است. او طبق عادتهای قدیمی، پتوهای زیادی روی کودکش انداخته بود. با راهنمایی او به استفاده از لباسهای سبکتر و پاشویه با آب ولرم، کودک آرامتر شد و توانست بخوابد. این یک مثال کوچک است از اینکه چگونه تغییرات ساده میتوانند تاثیر بزرگی داشته باشند.
هیدراتاسیون و تغذیه: سوخترسانی به بدن در حال مبارزه
تب باعث افزایش از دست دادن مایعات بدن میشود. پیشگیری از کم آبی بدن حیاتی است:
- مایعات فراوان: شیر مادر یا شیر خشک برای نوزادان، آب، آبمیوههای رقیق شده (به خصوص برای کودکان بزرگتر)، سوپ و محلولهای آبرسان خوراکی (ORS) برای کودکان بزرگتر که استفراغ یا اسهال دارند. هرگز به کودکان کم سن، نوشیدنیهای ورزشی یا آبمیوههای شیرین غلیظ ندهید.
- تشویق به غذا خوردن: کودک ممکن است در دوران تب، اشتهای خود را از دست بدهد. اصرار نکنید، اما غذاهای سبک، مغذی و مورد علاقه او را پیشنهاد دهید. سوپ مرغ، نان تست، پوره سیبزمینی گزینههای خوبی هستند.
استراحت کافی: بهبودی نیاز به آرامش دارد
استراحت برای بهبود ضروری است. کودک باید تا زمانی که تب ندارد و احساس خوبی میکند، از مهدکودک یا مدرسه دور بماند. خواب کافی به سیستم ایمنی بدن کمک میکند تا قویتر مبارزه کند.
علائم هشدار دهنده: چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟ (بر اساس CDC)
با وجود اینکه تب اغلب بیخطر است، اما در برخی موارد میتواند نشانهای از یک مشکل جدیتر باشد. دانستن اینکه چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد، میتواند بسیار مهم و نجاتبخش باشد. این توصیهها بر اساس دستورالعملهای CDC و AAP (American Academy of Pediatrics) تنظیم شدهاند.
سن کودک عامل تعیینکننده مهم
سن کودک یکی از مهمترین فاکتورها در تعیین میزان خطر تب است:
- نوزادان زیر ۳ ماه: هر تب بالاتر از ۳۸ درجه سانتیگراد (مقعدی) در نوزادان زیر ۳ ماه یک وضعیت اورژانسی محسوب میشود و باید فوراً توسط پزشک معاینه شود، حتی اگر نوزاد خوب به نظر برسد. سیستم ایمنی نوزادان بسیار ضعیف است و تب در این سن میتواند نشانه عفونتهای جدی باشد.
- نوزادان ۳ تا ۶ ماه: اگر تب بین ۳۸ تا ۳۹ درجه سانتیگراد باشد و کودک فعال، هوشیار و در حال بازی باشد، ممکن است نیاز به مراجعه فوری نباشد، اما حتماً با پزشک مشورت کنید. اگر تب بالاتر از ۳۹ درجه سانتیگراد باشد، یا کودک علائم دیگری مانند بیحالی، کاهش اشتها یا بیقراری شدید دارد، باید به پزشک مراجعه شود.
- کودکان بالای ۶ ماه: معمولاً تب در این گروه سنی تا زمانی که کودک هوشیار، فعال و پاسخگو باشد، کمتر نگرانکننده است. اما اگر تب بالای ۴۰ درجه سانتیگراد باشد، یا با علائم هشدار دهنده دیگری همراه باشد، باید به پزشک مراجعه کرد.
علائم نگرانکننده همراه با تب که نیاز به اقدام فوری دارند
صرف نظر از سن کودک، اگر تب با هر یک از علائم هشدار دهنده زیر همراه باشد، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- تنگی نفس، تنفس سریع یا نفس کشیدن دشوار: خسخس سینه، به داخل کشیدن پوست بین دندهها یا گردن هنگام نفس کشیدن.
- سفتی گردن یا درد شدید گردن: این میتواند نشانه مننژیت باشد.
- بثورات پوستی غیرمعمول: به خصوص بثوراتی که با فشار دادن شیشه روی آن محو نمیشوند (مانند پتشی یا پورپورا).
- درد شدید: مانند درد شدید گوش، سردرد شدید یا درد شدید شکم.
- بیحالی شدید، عدم پاسخگویی یا ضعف: کودک به محرکها پاسخ نمیدهد، بیش از حد میخوابد یا بیدار کردن او دشوار است.
- علائم کم آبی بدن: خشکی دهان، عدم دفع ادرار کافی (پوشک خشک برای ساعتها)، چشمهای گود رفته، گریه بدون اشک.
- تشنج تب: اگرچه اغلب بیخطر است، اما همیشه باید توسط پزشک بررسی شود.
- تبی که بیش از چند روز طول بکشد: تب مداوم (بیش از ۳ روز در کودکان بزرگتر و بیش از ۲۴ ساعت در نوزادان) نیاز به بررسی پزشکی دارد.
- گریه بیقراری و غیرقابل تسکین: گریهای که هیچ چیز آن را آرام نمیکند.
- عدم بهبودی علائم با داروهای تببر: اگر تب با وجود مصرف دوز صحیح داروهای تببر کاهش نمییابد یا کودک همچنان بسیار ناخوش است.
- عفونتهای مزمن یا بیماریهای زمینهای: اگر کودک شما بیماری مزمن یا نقص سیستم ایمنی دارد، هر تب نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.
تشنج تب چیست و چگونه با آن برخورد کنیم؟
تشنج تب یک تشنج ناشی از تب بالا در کودکان بین ۶ ماه تا ۵ سال است. این تشنجها معمولاً کوتاه مدت (کمتر از ۵ دقیقه)، عمومی (تمام بدن را درگیر میکند) و اغلب بیضرر هستند، اما دیدن آن برای والدین بسیار ترسناک است. اگر کودک شما دچار تشنج تب شد:
- آرامش خود را حفظ کنید.
- کودک را به پهلو بخوابانید تا از خفگی جلوگیری شود.
- اجازه ندهید کودک به اطراف سر خود ضربه بزند. اشیاء سخت را از اطراف او دور کنید.
- چیزی در دهان کودک قرار ندهید.
- زمان شروع و پایان تشنج را یادداشت کنید.
- پس از پایان تشنج، فوراً با اورژانس تماس بگیرید تا کودک توسط پزشک معاینه شود و علت تب بررسی شود.
برای آموزشهای بیشتر در مورد کمکهای اولیه در مواقع اورژانسی کودکان اینجا کلیک کنید.
پیشگیری از تب در کودکان: کاهش ریسک بیماری
اگرچه نمیتوان از تمام موارد تب پیشگیری کرد، اما با رعایت برخی نکات میتوان احتمال بیماری کودک را کاهش داد.
نقش واکسیناسیون: سپر محافظتی کودک شما
یکی از موثرترین راهها برای پیشگیری از بسیاری از بیماریهای تبزا، واکسیناسیون به موقع و کامل است. واکسنها به سیستم ایمنی بدن کودک کمک میکنند تا قبل از مواجهه با عامل بیماریزا، آنتیبادیهای لازم را تولید کند. حتماً برنامه واکسیناسیون توصیه شده توسط پزشک را دنبال کنید.
رعایت بهداشت: عادات سالم برای زندگی سالم
آموزش و تشویق به رعایت بهداشت، به ویژه شستن دستها، میتواند نقش مهمی در پیشگیری از شیوع میکروبها داشته باشد:
- شستن مرتب دستها: به کودکان آموزش دهید که دستهای خود را به درستی و به طور مرتب با آب و صابون بشویند، به خصوص بعد از سرفه، عطسه، دستشویی و قبل از غذا.
- اجتناب از تماس با افراد بیمار: تا حد امکان از تماس نزدیک کودک با افرادی که بیمار هستند، خودداری کنید.
- عدم لمس صورت: به کودکان یادآوری کنید که از لمس چشمها، بینی و دهان خود با دستهای شسته نشده خودداری کنند.
تغذیه سالم و تقویت سیستم ایمنی: پایه سلامت کودک
رژیم غذایی متعادل و غنی از میوهها، سبزیجات و غلات کامل به تقویت سیستم ایمنی کودک کمک میکند. اطمینان از دریافت کافی ویتامینها و مواد معدنی، بدن کودک را در برابر بیماریها مقاومتر میسازد. درباره تغذیه مناسب کودک بیمار بیشتر بدانید.
نتیجهگیری
تب در کودکان، گرچه میتواند باعث نگرانی زیادی برای والدین شود، اما در بیشتر موارد نشانهای طبیعی از مبارزه بدن با عفونتهاست. آگاهی از علل تب، روشهای صحیح اندازهگیری و مراقبت در منزل، به همراه شناخت علائم هشدار دهنده برای مراجعه به پزشک، شما را قادر میسازد تا با اطمینان و اثربخشی بیشتری از فرزند دلبندتان مراقبت کنید. به یاد داشته باشید که آرامش شما، مهمترین دارو برای کودک تبدار شماست.
Key Takeaways: جمعبندی سهنکتهای
- تب اغلب یک مکانیسم دفاعی مفید است: تب نشانه خوبی است که سیستم ایمنی کودک شما فعال شده و در حال مبارزه با عفونت است. هدف اصلی شما باید کاهش ناراحتی کودک باشد، نه صرفاً کاهش دمای بدن به هر قیمتی.
- سن کودک و علائم همراه، تعیینکننده زمان مراجعه به پزشک هستند: نوزادان زیر ۳ ماه با هر تب بالا باید فوراً معاینه شوند. در کودکان بزرگتر، به علائم هشدار دهنده مانند بیحالی شدید، تنگی نفس، بثورات غیرعادی و کم آبی توجه کنید و در صورت مشاهده فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- مراقبتهای خانگی صحیح و داروهای تببر مناسب: استفاده از داروهای تببر (استامینوفن یا ایبوپروفن) بر اساس وزن، فراهم کردن مایعات کافی، لباسهای سبک و پاشویه با آب ولرم، به کاهش ناراحتی کودک کمک میکند. هرگز بدون مشورت پزشک به کودک آسپرین ندهید و در مصرف داروهای تببر خودسرانه عمل نکنید.
سوالات متداول (FAQ)
۱. آیا تب بالا همیشه خطرناک است؟
خیر، تب بالا به خودی خود لزوماً خطرناک نیست. بیشتر تبها در کودکان، حتی تا ۴۰ درجه سانتیگراد، ناشی از عفونتهای ویروسی بیخطر هستند. آنچه مهم است، وضعیت کلی کودک و علائم همراه تب است. نگرانکنندهتر از خود درجه تب، بیحالی شدید، عدم پاسخگویی، تنگی نفس و سایر علائم هشدار دهنده است.
۲. چگونه میتوانم به کودکم کمک کنم تا در زمان تب مایعات بیشتری بنوشد؟
مایعات را به صورت منظم و در مقادیر کم ارائه دهید. از لیوانها یا نیهای فانتزی استفاده کنید. آب، آبمیوههای رقیق شده، سوپهای رقیق، بستنی یخی یا ژلههای آبکی میتوانند جذاب باشند. برای نوزادان، دفعات شیردهی را افزایش دهید.
۳. آیا تشنج تب باعث آسیب مغزی میشود؟
در بیشتر موارد، تشنج تب (به ویژه تشنجهای ساده و کوتاه مدت) باعث آسیب مغزی یا مشکلات طولانیمدت نمیشود و به صرع نیز تبدیل نمیگردد. با این حال، هر بار که کودک دچار تشنج تب میشود، باید توسط پزشک متخصص اطفال معاینه شود تا علت تب و نوع تشنج بررسی گردد.
۴. چه مدت بعد از مصرف داروهای تببر باید منتظر کاهش تب باشم؟
معمولاً داروهای تببر حدود ۳۰ دقیقه تا یک ساعت پس از مصرف شروع به اثرگذاری میکنند. اثر کامل آنها ممکن است تا ۲ ساعت طول بکشد. به یاد داشته باشید، هدف کاهش ناراحتی و بیقراری کودک است، نه لزوماً بازگشت دما به حالت کاملاً طبیعی.
۵. آیا کودک میتواند با تب کمتر به مهدکودک یا مدرسه برود؟
خیر. کودک باید حداقل ۲۴ ساعت بدون تب (بدون استفاده از داروهای تببر) در خانه بماند و کاملاً احساس خوبی داشته باشد تا بتواند به مهدکودک یا مدرسه بازگردد. این کار هم برای بهبودی کامل خود کودک و هم برای جلوگیری از سرایت بیماری به دیگران مهم است.
۶. آیا پوشاندن لباس زیاد به کودک تبدار کار درستی است؟
خیر. پوشاندن لباس زیاد یا پتوی سنگین میتواند باعث افزایش دمای بدن کودک شود و مانع از دفع گرما از پوست گردد. همیشه لباسهای سبک و نخی به کودک تبدار بپوشانید تا بدنش بتواند به راحتی گرما را از دست بدهد.
ثبت ديدگاه